Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for 20 Αυγούστου 2012

Πριν από μόλις 2 εβδομάδες συνέβη ένα ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός, από αυτά που μπορούν να αλλάξουν τη μοίρα ενός λαού. Αναφέρομαι στον αδελφό κυπριακό λαό και στην ανακοίνωση της Κυπριακής Προεδρίας ότι από τις έρευνες στο οικόπεδο 12 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) εντοπίστηκαν μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, δίχως να αποκλείεται και η ύπαρξη πετρελαίου, για το οποίο θα γίνουν ξεχωριστές μελέτες. Η ανακάλυψη αυτή δεν έγινε τυχαία. Προηγήθηκαν δεκαετίες διπλωματικών και στρατηγικών ελιγμών υπό την ηγεσία φωτισμένων ηγετών, όπως του Τάσσου Παπαδόπουλου, για να φτάσουμε στο σημείο η Κύπρος να ατενίζει το μέλλον με περισσή αισιοδοξία.

Τα σχέδια της Τουρκίας

Μπροστά σε αυτή την εξέλιξη η Τουρκία κλιμακώνει την ένταση, σκοντάφτει όμως στο ισραλοαμερικάνικο μέτωπο που έχει συγκροτήσει η Κύπρος. Αυτό είναι δυνατό να στρέψει την προσοχή της Τουρκίας προς τη Δύση. Τα σχέδια της Γείτονος φανερώθηκαν, εν μέρει, στο τέταρτο συνέδριο πρεσβευτών που πραγματοποιήθηκε στο τέλος του χρόνου με κεντρικό ομιλητή τον υπουργό Εξωτερικών (ΥΠΕΞ) της χώρας, κ. Αχμέτ Νταβούτογλου. Οι τοποθετήσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ είχαν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία, σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από οικονομική ύφεση, είχε και φέτος να επιδείξει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και αύξηση της επιρροής της στην Ασία και τη Μέση Ανατολή.

Πέρα, όμως, από τα παραπάνω, στην τοποθέτησή του, ο κ. Νταβούτογλου κατέστησε σαφές ότι και τα Βαλκάνια αποτελούν μελλοντικό πεδίο δράσης για την Τουρκική εξωτερική πολιτική. Στόχος της είναι η δημιουργία ζωνών επιρροής μέσω της ενδυνάμωσης των εμπορικών σχέσεων με τις βαλκανικές χώρες. Σε αυτή την κίνησή της η Τουρκία θα βρει απέναντί της τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο των νέων βαλκανικών χωρών, που δεν είναι άλλος από τη χώρα μας.

Η παρουσία της Ελλάδας στα Βαλκάνια

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας (από την ιστοσελίδα του υπουργείου, σε παρένθεση το έτος αναφοράς):

–         Η χώρα μας αποτελεί τον πρώτο ξένο επενδυτή στη Σερβία (2008).

–         Οι ελληνικές επενδύσεις κατέχουν την πρώτη θέση στα Σκόπια (2010).

–         Η Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής και, μετά την Ιταλία, ο δεύτερος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Αλβανίας (2010).

–         Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στους τέσσερις μεγαλύτερους ξένους επενδυτές στη Βουλγαρία (2008).

Ακόμη και αν τα παραπάνω στοιχεία έχουν επιδεινωθεί λόγω της οικονομικής κρίσης, καταδεικνύουν πως η ελληνική παρουσία στα Βαλκάνια όχι μόνο δεν είναι ευκαταφρόνητη, αλλά αντιθέτως είναι αποφασιστική. Δείχνει, επίσης, ότι αν η Τουρκία προχωρήσει στην υλοποίηση των ηγεμονικών της σχεδίων, τα Βαλκάνια θα αποτελέσουν το νέο πεδίο μιας ελληνοτουρκικής διαμάχης. Για αυτόν τον αγώνα οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι. Η ελληνική Πολιτεία είναι απαραίτητο να στηρίξει με κάθε τρόπο την ελληνική επιχειρηματικότητα στα Βαλκάνια.

 

Ατζέντα 2014

Το πρώτο εξάμηνο του 2014 η Ελλάδα θα έχει την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Εκπονήθηκε, έτσι, μια στρατηγική που είχε ως στόχο την προετοιμασία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων για την ένταξή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η στρατηγική αυτή πήρε το όνομα «Ατζέντα 2014», χαιρετίστηκε από τα κράτη μέλη της ΕΕ και αγκαλιάστηκε από τις χώρες των Βαλκανίων. Η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει στη διαδικασία της νέας διεύρυνσης της ΕΕ, μια διαδικασία που ήδη άρχισε με την ένταξη της Κροατίας και μπορεί να βάλει τα Δυτικά Βαλκάνια σε τροχιά ανάπτυξης.

Από την πρόοδο των Δυτικών Βαλκανίων θα ωφεληθεί πρώτα η Χώρα μας, ως κύριος εμπορικός εταίρος και ως πολιτισμικό σημείο αναφοράς. Είναι μια προοπτική πολλαπλά ευνοϊκή για την Ελλάδα, που θα επεκτείνει τον οικονομικό ζωτικό της χώρο και θα ενισχύσει τη φυσική σύνδεσή της με την κεντρική Ευρώπη, την οποία απέκτησε ήδη από το 2009 με την είσοδο της Βουλγαρίας στην  ΕΕ.

Για να γίνουν πράξη όλα αυτά, πολλά πρέπει να προηγηθούν. Οι χώρες θα πρέπει να προωθήσουν τις δομικές τους μεταρρυθμίσεις, ιδίως στους τομείς του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας, της ελευθερίας του τύπου και των δημοκρατικών θεσμών και της σταθερότητας της οικονομίας, ώστε να πληρούν τις σημαντικότερες προϋποθέσεις για την ένταξή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Το μέλλον ολόκληρων των Βαλκανίων ανήκει στην Ευρώπη.

Τα επόμενα βήματα

Δε χωρά αμφιβολία πως το επόμενο διάστημα παρουσιάζει μεγάλες προκλήσεις για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Υπό αυτό το πρίσμα θα κληθούμε να υπερασπίσουμε και, ει δυνατόν, να επεκτείνουμε την οικονομική επιρροή της Χώρας μας στα Βαλκάνια, ιδιαίτερα στα δυτικά, ένα χώρο που παραδοσιακά παρουσίαζε μεγάλες εντάσεις, προκλήσεις, αλλά και προοπτικές. Μια περιοχή που συγκεντρώνει παγκόσμιο επενδυτικό ενδιαφέρον.

Οι έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο που πραγματοποιεί η Ελλάδα καλό είναι και πρέπει να συνεχιστούν. Αλλά δε μπορούμε να στηρίζουμε το μέλλον της χώρας μας σε μια πιθανή ανακάλυψη, με την ελπίδα να μοιάσουμε στην Κύπρο. Μπροστά μας έχουμε κάτι χειροπιαστό. Μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσουμε. Η Ελλάδα έχει ιστορικό καθήκον να πρωταγωνιστήσει στη νέα εποχή της προόδου και της ευημερίας των λαών της Βαλκανικής χερσονήσου.

 

ΠΗΓΕΣ

–         Κ. Αρβανιτόπουλος, Μ. Κοππά, «30 Χρόνια Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής, 1974-2004», Εκδόσεις  Λιβάνη, Αθήνα, 2005

–         Το περιεχόμενο της «Ατζέντα 2014» και τα στοιχεία για την επενδυτική δραστηριότητα στις χώρες των Βαλκανίων προέρχονται από την ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών, http://www1.mfa.gr/

 

 

* o κ. Φώτης Φυτσιλής (e-mail: fitsilisf@teemail.gr) είναι διδάκτωρ ηλεκτρολόγος μηχανικός του Γερμανικού Πολυτεχνείου του Aachen και διπλωματούχος οικονομολόγος μηχανικός του Γερμανικού Πανεπιστημίου του Hagen. Είναι επιστημονικός συνεργάτης στην Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής των Ελλήνων. Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στις 8 Ιανουαρίου 2012 στην εφημερίδα «Νέος Αγών» της Καρδίτσας και στο bloghttp://fitsilis.wordpress.com/

 

Read Full Post »

Θυμάμαι να ακούω από τους δασκάλους μου στο σχολείο για την προηγμένη φιλοσοφική σκέψη στην αρχαία Ελλάδα. Την επινόηση της Δημοκρατίας, την εξέλιξη των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών. Αυτή η συνεισφορά στη δημιουργία των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Όταν όμως η συζήτηση έφτανε στο πρακτικό κομμάτι των τεχνολογικών επιτευγμάτων στον αρχαίο ελληνικό χώρο, ο οποίος περιλαμβάνει και τις πολυάριθμες αποικίες,  η απάντηση συνήθως ήταν πως οι πρόγονοί μας κατείχαν μεν ικανό θεωρητικό επιστημονικό υπόβαθρο, αλλά δε διέθεταν την απαιτούμενη τεχνολογία για τη δημιουργία προηγμένων κατασκευών και μηχανημάτων.

Αυτή ήταν μια γενικά παραδεκτή άποψη στον επιστημονικό κόσμο μέχρι περίπου τα τέλη του 20ου αιώνα. Υπήρξαν βεβαίως θαυμαστά έργα μηχανικής κατά την αρχαιότητα, αλλά αυτά θεωρούνταν μεμονωμένα, όπως η κατασκευή του Παρθενώνα ή του υδραγωγείου της Σάμου, μιας σήραγγας ενός χιλιομέτρου περίπου που διανοίχθηκε ταυτόχρονα με ορύγματα και από τις δυο μεριές, τα οποία συναντήθηκαν στο μέσο με θαυμαστή ακρίβεια.

Η ανακάλυψη και η εξέταση του μηχανισμού

Το 1900 σφουγγαράδες ανακάλυψαν ένα ναυάγιο στα ανοιχτά των Αντικυθήρων, με πολλά αγάλματα και πολύτιμα αντικείμενα. Το ναυάγιο χρονολογήθηκε ανάμεσα στο 85 και το 60 π.Χ. και τα αντικείμενα που βρέθηκαν προορίζονταν για τις πλούσιες αγορές της Ρώμης. Ανάμεσα στα αντικείμενα ξεχώρισε ένα εύρημα σε κακή κατάσταση, πάνω στο οποίο ήταν ορατό με γυμνό μάτι ένα γρανάζι και επιγραφές με αστρονομικούς όρους.

Από τότε άρχισε η μελέτη του μηχανισμού, η οποία τράβηξε το ενδιαφέρον πολλών επιφανών Ελλήνων και ξένων επιστημόνων και κράτησε πάνω από έναν αιώνα. Η πιο ολοκληρωμένη μελέτη, για την οποία αναπτύχθηκαν και εξειδικεύτηκαν νέες τεχνολογίες, παρουσιάστηκε το 2006 σε συνέδριο στην Αθήνα. Οι τεχνολογίες αυτές έπρεπε να είναι μη καταστροφικές, για να μην επηρεάσουν τα ήδη καταπονημένα και θρυμματισμένα κομμάτια του μηχανισμού.

Ο μηχανισμός

Μέχρι σήμερα έχουν βρεθεί 82 θραύσματα του μηχανισμού και προγραμματίζεται νέα υποθαλάσσια ανασκαφή για την ανακάλυψη και άλλων τμημάτων του. Είναι ο πιο πολύπλοκος μηχανισμός της αρχαιότητας, αλλά άγνωστος παραμένει ο κατασκευαστής του, με επικρατέστερες απόψεις να περιλαμβάνουν μηχανικούς από την Ιωνία, τη Ρόδο ή τις Συρακούσες.

Πρόκειται για έναν μηχανικό υπολογιστή με διαστάσεις περίπου 32 x 20 x 10 εκατοστά με τη δυνατότητα υπολογισμών ουράνιων φαινομένων, ο οποίος διέθετε και αναλυτικές οδηγίες χρήσης, όπως οι σύγχρονες υπολογιστικές συσκευές. Το τελευταίο είναι και δείγμα του ότι αποτελούσε εμπορικό προϊόν, ενώ είναι μάλλον απίθανο να έχει κατασκευαστεί μόνο ένας.

Από την ανάλυση της κατασκευής έχουν εντοπιστεί 30 χειροποίητα γρανάζια, ενώ πρέπει να υπήρχαν τουλάχιστον ακόμη 5, που λειτουργούν σε 10 άξονες. Τα γρανάζια, καθώς κινούνται, εκτελούν συγκεκριμένες μαθηματικές πράξεις της ουράνιας μηχανικής. Η κίνηση των γραναζιών μετατοπίζει δείκτες που επισημαίνουν στο εξωτερικό του οργάνου το αποτέλεσμα των πράξεων. Με το πολύπλοκο αυτό όργανο μπορούσε κανείς να δει τι είδους αστρονομικό φαινόμενο υπήρχε σε μια δεδομένη ημερομηνία, στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, και μάλιστα σε διαφορετικές τοποθεσίες.

Αλλά και αντίστροφα, επιλέγοντας ένα αστρονομικό φαινόμενο, λ.χ. έκλειψη σελήνης ή ηλίου, ο μηχανισμός υπολόγιζε την ημερομηνία που θα εμφανιζόταν σε έναν συγκεκριμένο τόπο. Επιπλέον, προσδιόριζε πότε γίνονται οι Ολυμπιακοί και άλλοι σημαντικοί αγώνες. Ο μηχανισμός φαίνεται πως ήταν σπονδυλωτός (modular), το οποίο σημαίνει ότι με την αφαίρεση τμημάτων του και την εισαγωγή νέων μπορούσε να «προγραμματιστεί», δηλαδή να εκτελέσει νέες λειτουργίες.

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων αποκαλύπτει πως οι αρχαίοι Έλληνες τεχνίτες και μηχανικοί είχαν εξαιρετικά προηγμένη γνώση πάνω στο αντικείμενο της τέχνης τους. Για τον μηχανισμό πολλά έχουν γραφεί. Αξίζει όμως να κρατήσουμε τη γνώμη του  Arthur C. Clarke, ενός από τους σημαντικότερους συγγραφείς και μελλοντολόγους της εποχής μας: «Αν και είναι περισσότερο από 2000 χρόνια παλιός, ο μηχανισμός των Αντικυθήρων αντιπροσωπεύει ένα επίπεδο τεχνολογίας, στο οποίο η ανθρωπότητα δεν έφτασε παρά στον 18ο αιώνα, γι’ αυτό και ο μηχανισμός πρέπει να αναγνωριστεί ως η μεγαλύτερη βασική επινόηση της μηχανικής όλων των εποχών.»

Σύνοψη

Η ανακάλυψη του αρχαιότερου υπολογιστή, του μηχανισμού των Αντικυθήρων, πρακτικά μας ωθεί στην αναθεώρηση της ιστορίας της τεχνολογίας. Αυτό το εντυπωσιακό εύρημα, που συνεχίζει να εκπλήσσει τους επιστήμονες ακόμη και σήμερα, μπορεί να το θαυμάσει κανείς σε μια εντυπωσιακή έκθεση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στη Αθήνα, η οποία θα διαρκέσει μέχρι τον Απρίλιο του 2013.

Ήλιος, κρασί και θάλασσα υπάρχουν και σε άλλες χώρες. Σε συνδυασμό, όμως, με έναν εκπληκτικά για τα δεδομένα της εποχής προηγμένο, νοητικά και τεχνολογικά, αρχαίο πολιτισμό, μόνο στην Ελλάδα μπορεί να βρει κανείς. Ένας πολιτισμός, τον οποίο αξίζει κανείς να κάνει το γύρο του κόσμου για να δει από κοντά. Ένας πολιτισμός που συνεχίζει να αποτελεί πηγή έμπνευσης για την Ανθρωπότητα.

 

ΠΗΓΕΣ

–                    Ερευνητικό πρόγραμμα για το ναυάγιο των Αντικυθήρων, http://www.antikythera-mechanism.gr/el

–                    Μηχανισμός Αντικυθήρων: Η ιστορία της τεχνολογίας ξαναγράφεται, http://technologein.pathfinder.gr/antikythira-mechanism/

–                    Arthur C. Clarke, “Though it is more than 2,000 years old, the Antikythera Mechanism represents a level that our technology did not match until the 18th century, and must therefore rank as one of the greatest basic mechanical inventions of all time.”,   http://www.decodingtheheavens.com/reviews.aspx

*o κ. Φώτης Φυτσιλής (e-mail: fitsilisf@teemail.gr) είναι διδάκτωρ ηλεκτρολόγος μηχανικός του Γερμανικού Πολυτεχνείου του Aachen και διπλωματούχος οικονομολόγος μηχανικός του Γερμανικού Πανεπιστημίου του Hagen. Είναι επιστημονικός συνεργάτης στην Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής των Ελλήνων. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της Καρδίτσας «ΝΕΟΣ ΑΓΩΝ», στις 24.6.2012, και στο blog http://fitsilis.wordpress.com/

 

Read Full Post »